Nagpahimatngon an Department of Agriculture (DA) kasumpay ha posible nga dako nga paghamubo han produksyon han bugas ha nasud, nga posible umabot ha 20% ngada ha 50% kun dire dayun magios an gobyerno.
Subay ha DA, resulta hini an padayon nga paghitaas han presyo han abono mahitungod ha kasamok ha Middle East, nga nagduduort hin mas hitaas nga gastuson ha produksyon ngan mayda hulga makaapekto ha pagtatanom ha maabot nga bulan.
Ha pagdungog han Senate Committee on Agriculture, Food and Agrarian Reform dida han Miyerkules, ginmalatumat ni Agriculture Undersecretary Asis Perez nga nanenilikado an mga tanom nga igtatanom ha Mayo ngan Hunyo mahitungod ha kakulangan hin abot-kaya nga inputs, ngan gintatan-duon an dayun nga panginahanglan hin suporta ha mga parag-uma.
Ha panginano han DA, posible mawarayan hin 2 milyon metriko tonelada han bugas o 20% han produksyon, samtang ha pinakamaraot nga senaryo, posible nga umabot ini ha 50% nga pag-ubos, nga seryoso nga hulga ha seguridad han pagkaon han nasud.
Gin aghat naman ni Sen. Francis Pangilinan an gobyerno ngan pribado nga sektor nga mag-andam ha posible nga “food shock” durot han padayon nga paghitaas han presyo han lana nga nakakaapekto ha agrikultura ngan pangisda.
Ginmmalatumat gihapon hini nga an pagsasara han Strait of Hormuz in nakakaapekto ha suplay ngan presyo han abono mahitungod nga 30% han urea ngan 40% naman ha ammonia in usa ha pangunahon nga sakot han abono nga naagi ha nasabi nga strait.
Sumala kan Pangilinan, an pamaagi la agud malahusan an krisis in an pagbibinuligay han gobyerno ngan pribado nga sektor. Gin rekomenda gihapon hini an pagbulig han pribado nga sektor ha Crisis Committee for Food Security nga ginbug-os nira Agriculture Secretary Francisco Tiu Laurel Jr., Agrarian Reform Secretary Conrado Estrella III, ngan pira nga tinaglawas han kongreso.
Dugang pa hini, an gin alutaga nga P10 bilyon nga bulig-pinansyal in dire supresyente, mahitungod nga makakatagamtam la an 4 milyon nga parag-uma ngan 400,000 nga paru-pangisda, samtang apektado la gihapon hini an sobra 10 milyon nga parag-uma ngan 2.5 milyon nga paru-pangisda.
Samtang, ginmalatumat han DA Chief nga naglalaum hiya nga maipapagawas an kamanduhan nga nagtutuldok han P50 kada kilo nga price cap ha imported rice ugsa mahuman an bulan.
