Maduon nga ginbaribaran han mga health advocates ngan sektor han pampubliko nga panlawas an pagtutudlok kan Albert Domingo kumo Undersecretary han Department of Health (DOH), nga magmangulo ha health policy, local health systems, international health cooperation, health human resources, performance monitoring, health promotion, ngan information technology—mga trabaho nga mayda direkta nga epekto ha direksyon han healthcare system han nasud.
Sumala ha mga kritiko, mabug-at ngan kritikal an responsibilidad han nasabi nga posisyon pero daw kulang ha teknikal nga hibaro ngan kaangayan nga kredensyal hi Domingo agud pangunahan an nasyunal nga polisiya ha panlawas.
Gintagan-duon han mga health advocates nga waray daw eksperyensya hi Domingo ha sulod han hospoyal setting, nga importante ha pag-intindi ha aktwal nga kabutangan han healthcare delivery ha nasud.
Ginbalikan gihapon han mga kritiko an nagin papel ni Domingo ha PhilHealth kun diin sumala ha mga ine, in waray klaro ngan mahinungdanon nga reporma nga naipatuman ha kaluyo han susrunod nga alegasyon han korapsyon ha ahensya dida han iya pagmamangulo.
Dugang pa, gin kwestyon gihapon an iya pagmamangulo ha Center for Health Development – Information Management Service han DOH.
Subay ha mga datos, ginbabana-bana nga sobra 7% la an utilization rate han nasabi nga yunit—nga iginkokonsiera han mga kritiko kumo indikasyon han mahinay nga performance ngan kakulangan ha strategic execution.
Usa gihapon ha mga pangunahaon nga isyu an daw pagduduso ni Domingo nga igbalhin an Medical Assistance to Indigent Patients (MAIP) ha mga ospital nga ginpapadalagan han lokal nga pangobyernuhan (LGU-run hospitals).
Para ha mga health advocate, an nasabi nga pitad in discriminatory ngan anti-poor, mahitungod nga dire ngatanan han LGUs in mayda kalugaringon nga hospital. Mahitungod hine, naninilikado daw nga mas ma-itsapwera an mga kablas nga pasyente ha mga lugar nga kulang ha medikal nga pasilidad.
Dabi gihapon hi Domingo ha usa nga kaso nga nakabinbin ha Ombudsman kasumpay ha usa nga pribado ngan nakita nga programa pan-radyo nga maypaghisumpay ha kontrata han DOH nga nagkakantidad hin P98 milyon tikang ha pondo han gobyerno.
Kadungan hine, gintututukan gihapon han mga kritiko an padayon nga reshuffling ha sulod han DOH, nga daw nahitatabo ha ilarom han pagmamangulo ni Herbosa.
Subay ha reklamo, ginamit daw han reshuffle kumo paagi han pagsirot ngan pan-iipit ha mga opisyal nga kritikal o dire kaalyado han presente nga liderato.
Labot ha mga istoryahon nga teknikal ngan administratibo, ginbabatikos gihapon han pira nga health workers an kawaray hin propesyunal nga batasan ni Domingo.
Sumala ha mga ine, kadaras-an hi Domingo nga ‘late’ ha mga importante nga pagharampang, kaupod an budget hearings ha Kongreso ngan Senado, pero aktibo naman ha social media.
Para ha mga kritiko, ine in nagpapakita in kakulangan hin seryoso nga pagtratar ha kabug-at han iya trabaho.
Ha katapusan, nanawagan an mga health advocate hin klaro nga eksplinasyon tikang ha DOH ngan Malakanyang kasumpay ha basaranan han pagtudlok kan Domingo.
Gin hangyo gihapon nira an mahugot nga panginano ha kwalipikasyon, track record, ngan integridad han mga opisyal nga gintudlok ha sektor han panlawas agud masigurado nga kabutang han mga residente an tinuod nga gin uuna.
